Gümrük müşaviri nedir, nasıl olunur? olma şartları nelerdir, kimler olabilir?

Ülkemizde uzun yıllardır icra edilen ve dolgun maaşlarla çalışmakta olan gümrük müşavirleriyle ilgili bütün detaylara içeriğimizde yer verdik. Gümrük müşaviri nedir, ne demektir, kimdir? Gümrük müşaviri nasıl olunur, olma şartları nelerdir, kimler olabilir? Gümrük müşavirleri ne iş yaparlar, görevleri sorumlulukları nelerdir sorularının yanıtı ve gümrük müşavirliği için aranan şartlara içeriğimizden erişebilirsiniz.

Gümrük müşaviri nedir, nasıl olunur? olma şartları nelerdir, kimler olabilir?

Türkiye’de kanunla ortaya çıkan ilk meslek grubu gümrük müşavirliğidir. Gümrük müşavirleri, dış ticarette müşavirlik işlemleri yürütmektedirler. Yurtdışı geçişleriyle ilgili bütün işlemlerde müşavirler sorumlu temsilcilerdir. Eşya geçişlerinde gümrük onayıyla ilgili olan evrak hazırlıklarını yapmakla yükümlüdürler. Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde müsteşarlar tarafından şart koşulan bazı sorumluluklar da yerine getirilmekteydi. Ancak artık bakanlıklarda müsteşarlar olmadığı için onun yerine bakan yardımcılarının yüklediği sorumluluklar yerine getirilmektedir.

En eski meslek gruplarından bir tanesi olmakla beraber, Türkiye’de ithalat ve ihracat olmak üzere 100 bine yakın şirket bulunmaktadır. Bu şirketlerin yurtdışı girdi ve çıktıları gümrük müşavirleri tarafından takip edilmektedir.

Gümrük Müşavirlerinin Sorumlulukları Nelerdir?

Gümrük müşavirleri, yurtdışı işlemleri yapma talebinde bulunan tüzel kişiliklerin veya gerçek kişilerin işlemleriyle ilgilenmektedir. İşlemin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğiyle ilgili olarak kararı veren kişiler gümrük müşavirleridir. Geçiş noktasında müşavirler aynı zamanda büyük bir sorumluluk almaktadır. Ülkeye girişi kesinlikle yasaklanmış bir ürünün es kaza Türkiye’ye sokulması halinde çok yüksek tutarlarda para cezaları kesilebilmektedir.

Gümrük işlemleri hukuk kurallarına uygun olarak yürütülmekle beraber, ithalat veya ihracat işlemleri yapan firmalara danışmanlık hizmeti vermekteler. Bununla birlikte gümrük idarelerinin alması gereken her türlü vergiler, müşavirler tarafından tahsil edilmektedir.

Gümrük Müşaviri Olmak İçin Gerekenler

1909’dan bu yana hizmet vermekte olan gümrük müşavirleri, ön lisans bölümleri arasından dış ticaret mezunudurlar. İktisadi ve idari bilimler fakültesinde yer alan iktisat, uluslararası ilişkiler gibi bölümleri okuyanlar da bu meslek icra edilebilmektedir. Müşavirler, herhangi bir şirkette en az 1 yıl staj yaparak istihdama hazır hale geliyorlar. Stajını tamamlayan aday, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından açılan sınava katılarak en az 60 puan almalıdırlar. Müşavir yardımcısı olarak işe başlayan kişi aynı zamanda B kanesi almaya da hak kazanmış olur.

2 yıl gümrük müşavir yardımcısı olarak mesleğini icra eden kişiler, yine bakanlık tarafından açılan sınava katılabilirler. Sınavdan 70 veya üstü puan alan kişiler A kanesi almaya hak kazanır ise gümrük müşaviri olabilmeye hak kazanır. Ancak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın müşavirlik sınavını her yıl açmadığını da belirtmek gerekmektedir.

Gümrük Müşavirleri Nerede Çalışabilir?

Gümrük mevduatlarının neredeyse tamamından sorumlu olan müşavirler, bütün gümrükleme işlemlerini yürütmektedirler. En başta isminden de anlaşılabileceği gibi gümrüklerde çalışabilirler veya gümrük firmaları ofislerinde de istihdam edilebilirler. Özel veya kamu üniversitelerinde ticaret ile ilgili ders verebilme olanakları da bulunan müşavirler, genellikle özel sektör alanında iş bulabiliyor.

Gümrük Yardımcısı Nasıl Olunur?

Gümrük müşaviri olmadan önce müşavir yardımcısı olmak gerektiğini az önce belirtmiştik. Müşavir yardımcısı olabilmek için belirli kural ve kaidelere uyulmuş ve bazı yükümlülüklerin yerine getirilmiş olması gerekiyor. Bunlar;

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,

Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak,

Kamu haklarından mahrum bulunmamak,

Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunmamak,

Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak,

Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya denkliği Yüksek Öğretim

Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak,

Diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra (i) alt bendinde belirtilen bilim dallarından lisans üstü seviyede diploma almış olmak ya da ön lisans eğitimi veren gümrük, dış ticaret ve Avrupa Birliği konularında uzmanlık programı olan meslek yüksek okullarından mezun olmak,

Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında bir yıl çalışmış olmak.

Gümrük Müşaviri Olmak İçin Gerekenler

Müşavir yardımcısı olan kişinin gümrük müşaviri olabilmesi için de belli koşulları sağlaması gerekmektedir. Bakanlığın düzenlediği sınavdan yeterli puanı almasına rağmen müşavir olamayan pek çok kişi vardır. İşte bu tarz problemlerle karşı karşıya kalmamak için yerine getirilmiş olması gerekenler;

Gümrük Müşavir Yardımcısı olma şartlarının 1 inci fıkrasının (f) bendinin (ii) alt bendi hariç olmak üzere, aynı fıkrada belirtilen koşulları taşıyan ve iki yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük müşavirliği yapmaya hak kazanır.

Gümrük idaresinde on yıl çalışmış olup, bunun üç yılını şube müdürü, gümrük müdürü, gümrük muhafaza müdürü, gümrük başmüdür yardımcısı ve gümrük muhafaza başmüdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar Gümrük Müşavir Yardımcısı olma şartlarının 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları halinde, staj koşuluna tabi tutulmaksızın gümrük müşavirliği sınavına girebilirler. Bu kişilere, talep halinde sınav ve staj koşulu aranmaksızın Gümrük Müşavir Yardımcısı İzin Belgesi verilir.

Gümrük idaresinde gümrük başmüdürü, gümrük muhafaza başmüdürü, gümrük uzmanı, kontrolör, gümrük müfettişi, daire başkanı ve daha üst görevlerde en az on yıl çalışmış olanlardan, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar, Gümrük Müşavir Yardımcısı olma şartlarının 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları halinde, sınav ve staj koşuluna bağlı olmaksızın gümrük müşaviri olmaya hak kazanırlar.

1 inci ve 2 nci fıkralarda belirtilen koşulları yerine getirenlere, gerekli müracaat belgelerinin tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Müsteşarlıkça Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavirleri ancak bu izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette bulunabilirler.

Gümrük müşaviri olmak isteyen kişiler için yerine getirilmesi gerekenler içeriğimizde yer almaktadır. Yüz yıldan daha uzunca bir süredir ülkemizde icra edilen bu meslek, dışarıdan görüldüğü gibi sıradan bir masa başı işi değildir. Gümrük müşaviri olmak isteyen vatandaşların içeriğimizi okuduktan sonra bir kere daha düşünmesi gerekiyor.

Güncelleme Tarihi: 12 Ocak 2019, 07:50

YORUM EKLE