19 Mart 2020 Perşembe 00:40
Corona virüsü vücuda girince vücudu nasıl etkiliyor?

Koronavirüs’ün ülkemizde günden güne artması vatandaşların önlemlerini arttırmasına neden olduğu kadar virüsün bulaşması sonrasında insan vücudunda ne gibi etkiler gösterdiği de araştırılmaya başlandı.

Coronavirüs (Covid-19) vücudu nasıl etkiliyor?

Virüsün vücuda girdiği ilk günlerde, virüs yerleşecek hücreleri bulmaktadır. Daha sonrasında yerleştiği hücreleri ele geçiren resmi adı ile Sars-Cov-2 virüsü nefesle ya da virüs bulaşmış yüzey ya da yüzümüze temasla vücuda giriyor.

Kuluçka dönemi

  • Virüs ilk olarak boğaza yerleşiyor. Solunum yolları ve akciğere de inen virüs tüm solunum yollarını ele geçiriyor. Bu bölge virüsün çoğaldığı ve geliştiği bölge oluyor. Daha sonra burada yetişen binlerce virüs diğer hücrelerle temasa geçerek ele geçirmeye başlıyor.
  • Bu erken aşamada herhangi bir hastalık belirtisi bulunmuyor. Hatta bazı vakalarda hiç hastalık belirtisi bulunmuyor.
  • Kuluçka dönemi kişinde kişiye değişim gösterse de ortalama 5 gün olarak kabul ediliyor.

Hafif vakalar nasıl etkileniyor?

Koronavirüsün pek çok vakası bu kategoride bulunuyor. Ortalama 10 kişiden 8’i hafif vaka şeklinde nitelendiriliyor.

  • Ortak belirtiler ateş ve öksürük.
  • Kızarıklık, baş ve boğazda ağrılar olabilir.
  • Ateş, bağışıklık sisteminin enfeksiyona tepkisinden kaynaklı olarak görülebilir. Bağışıklık sistemi, sitokin adlı kimyasallar salgılayarak vücudumuzun diğer bölümlerini uyarıyor. Bu sırada ağrı, acı ve ateş ortaya çıkıyor.
  • Bu virüsün öksürüğü başlangıçta kuru olmaktadır. Bunun nedeni enfekte olan hücrelerin tahriş olmasıdır.
  • Bazı hastalar daha sonra içinde virüsün öldürdüğü akciğer hücreleri olan balgam çıkarmaya başlıyor.
  • Bu sorunlar bol su tüketimi, yatak istirahati ve parasetamol ile ortadan kalkabilmektedir.
  • Bu aşama ortalama bir hafta sürmektedir. Pek çok kişi bağışıklık sistemi güçlü olduğu için bu aşamadan sonra iyileşiyor. Ancak bazı kişilerde durum ağırlaşabiliyor.
  • İlk aşama olan kuluçka döneminde bazen farklılıklar görünse de genel olarak soğuk algınlığı şeklinde ilerlemektedir.

Ağır vakalar nasıl etkileniyor?

  • Bağışıklık sistemi virüse aşırı tepki verirse hastalık ilerliyor. Vücuda gönderilen kimyasal maddeler inflamasyona neden oluyor ve bu sinyallerin dengelenmesi gerekiyor. aşırı inflamasyonlar vücuda zarar veriyor.
  • Londra King’s College Üniversitesi’nden Dr. Nathalie MacDermott, “Virüs bağışıklık sisteminin tepkisinde dengesizliği tetikliyor, aşırı inflamasyon oluşuyor. Virüsün bunu nasıl yaptığını henüz bilmiyoruz” diyor.
  • Akciğerde gerçekleşen inflamasyon zatürre olarak değerlendiriliyor.
  • Ağızdan vücuda giren virüs akciğere indiğinde burada küçük kesecikler oluşturuyor.
  • Kana oksijen karışınca dışarı karbondioksit çıkıyor. Ama zatürrede bu keseciklerin içi suyla dolmaya başlıyor ve bu da nefes alma güçlüğüne neden oluyor. Bazı insanların bu aşamada solunum cihazına bağlanması gerekiyor.
  • Çin’den gelen verilere göre hastalığın %14’ü bu seviyede ilerliyor.

Kritik vakalar nasıl etkileniyor?

  • Corona virüsten etkilenen kişilerin %6’sı kritik vaka olarak değerlendiriliyor. Bu aşamada vücut gerekli fonksiyonlarını yerine getirememeye başlıyor ve ölüm riski ortaya çıkıyor.
  • Kan basıncı tehlikeli olacak seviyelere düşüyor ya da organlar çalışmamaya başlayarak vücut septik şok geçirmeye başlıyor.
  • Akciğerlerde aşırı inflamasyon sonucunda akut solunum sıkıntıları baş gösteriyor. Bu vücudun ihtiyacı olan oksijeni alamamasından kaynaklanıyor.
  • Bu evre sonrasında böbrekler kanı temizleyememeye başlıyor ve bağırsakların çeperleri zarar görmeye başlıyor.
  • Dr. Bharat Pankhania “Virüs, karşı konulamayacak kadar bir inflamasyona yol açıyor ve çoklu organ yetmezliği ortaya çıkıyor” diyor.
  • Eğer bağışıklık sistemi virüsü yenemezse, virüs tüm vücuda yayılarak çok daha fazla zarar veriyor.
  • Bu aşama büyük oranda invaziv tedavi gerektiriyor ve bu, ECMO’yu da (Ekstrakorporal membran oksijenizasyonu) içerebiiyor.
  • ECMO tedavisinde akciğerin görevini bir makine üstleniyor.
  • Makine, borular yardımıyla vücuttan kanı alıyor, oksijenizasyonunu sağlayıp vücuda geri gönderiyor.
  • Ama hastalığın çok ilerlediği durumlarda organlar vücudu canlı tutamıyor.

İlk ölümler

Lancet Medical dergisinde yayınlanan ayrıntılara göre Çin’in Wuhan eyaletindeki Jinyintan hastanesinde ölen ilk iki hasta, uzun süreli sigara içen ve akciğerleri zayıf olsa da sağlıklı olan insanlardı.

Birincisi 61 yaşında bir erkek. Hastaneye ilk geldiğinde şiddetli zatürre geçirdi. Solunum sıkıntısı çektiği için makineye bağlansa da akciğerleri dayanamadı. Hastaneye girişinden sonra 11 gün içerisinde öldü.

İkinci hasta ise 69 yaşındaydı. Solunum sıkıntısı vardı. Bir ECMO makinesine bağlıydı ancak yeterli gelmedi. Kan basıncı düştüğü için şiddetli zatürre ve septik şoktan hayatını kaybetti.

Kaynaklar

  1. Roman Woelfel, View ORCID ProfileVictor Max Corman, et al. Medrxiv.org. “Clinical presentation and virological assessment of hospitalized cases of coronavirus disease 2019 in a travel-associated transmission cluster.” https://doi.org/10.1101/2020.03.05.20030502
  2. Who.int. 2020. “Report Of The WHO-China Joint Mission On Coronavirus Disease 2019 (COVID-19).” (Feb. 24, 2020) [online] Available at: https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf> [Accessed 17 March 2020].
  3. Prof Nanshan Chen, MD. Prof Min Zhou, MD. Xuan Dong, PhD. Prof Jieming Qu, MD. Fengyun Gong, MD Yang Han, PhD et al. TheLancet.com. “Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study.” [Accessed 17 March 2020]. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30211-7
  4. Gallagher, James. BBC.com. “Coronavirus: What it does to the body” (17 March 2020). https://www.bbc.com/news/health-51214864
Son Güncelleme: 19.03.2020 00:40
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler