11 Temmuz 2019 Perşembe 18:26
Multiple Skleroz adıyla bilinen MS hastalığı hangi belirtileri nasıl ortaya çıkar? MS atakları nasıl engellenir?

Genellikle genç yaşlarda ortaya çıkmaya başlayan Multiple Skleroz hastalığı (MS), rkeklere oranla kadınlarda daha fazla görülmedir. MS hastalığı dünyada yaklaşık 3 milyon, Türkiye'de ise 35 bin kişiyi etkileyen bu hastalık nasu-ıl ortaya çıkar? MS hastalığının belirtielri nelerdir?

MS HASTALIĞI NEDİR?
Multiple Skleroz hastalığı, halk arasında MS hastalığı olarak biliniyor. Kişinin bağışıklık sistemindeki bozukluklar sonucu beyin ve omurilikte çok sayıda plakların oluşmasıyla gerçekleşen bu hastalık hareket aksaklığı, kaslarda güçsüzlük, kısmi felç, dengesizlik, konuşma ve görme bozuklukları gibi çeşitli belirtilerle ortaya çıkabilir. 

Ataklar halinde görülen MS, hastalığı, santral sinir sisteminin yani beynin ve omuriliğin enflamatuar bir hastalığıdır. Özellikle santral sinir sistemindeki beyaz madde yapılarını etkiler. Beyaz madde, santral sinir sisteminin kendi içerisinde ve bu bölüm ile vücudun diğer bölümleri arasında iletişimi sağlayan sinir liflerinden oluşur.

MS hastalığının belirtileri ve tedavisi kişiye özeldir. Benzer şekilde gelişen ve aynı bulgularla seyreden iki MS'li hasta bulgusuna rastlanmamıştır. Hastalık bireyin kendisinde ve hastalar arasında farklı seyretmesi, hastalığın zamanlamasını, beyinde tuttuğu yeri ve bulguların şiddetini farklı kılar. Kişiden kişiye değişkenlik gösteren MS hastalığını tanımlayabilmek çok zordur.


MULTİPLE SKLEROZ (MS) HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

MS hastalığının ilk belirtileri, kol ya da bacakta kuvvet azalması-güçsüzlük şikayeti ile başlar. MS'li hastalar genellikle yeni gelişen duyu bozuklukları, bulanık görme, denge bozuklukları, çift görme gibi belirtiler ile doktora gider. MS hastalığının belirtilerinin her hastada aynı olmadığı için kişiden kişiye göre değişiklik gösterir. MS'li hastalar, aşağıdaki yazdığımız problemlerin herhangi birini ataklar ve düzelmeler veya yavaş kötüleşen bir seyir izleyerek yaşayabilirler.

* Uyuşukluk, karıncalanma, iğnelenme,

* Güç kaybı, spazm, kas sertliği, kramp, ağrı. Güç kaybı vücudun bir tarafındaki kol ve bacakta veya her iki bacakta birden olabilir.

* Görme kaybı, çift görme,

* İdrar kaçırma ve idrar aciliyeti,

* Kabızlık,

* Konuşma bozukluğu,

* Cinsel fonksiyon bozuklukları,

* Denge kaybı, bulantı,

* Yorgunluk,

* Depresyon,

* Kısa süreli hafıza problemleri,

* Yutma zorluğu


Merkezi sinir sisteminde sinir liflerini koruyan "miyelin" isimli bir tür kılıf vardır ve bu kılıf sinir liflerinin elektrik uyarılarını iletmelerine yardımcı olur. MS'de miyelin kılıfı hasara uğrar ve bazı bölgelerde yok olur. Hasar gören bu bölgeler 'plak' olarak da adlandırılır. 

Miyelin yok olduğunda veya hasar gördüğünde, sinirlerin beyine giden veya beyinden gelen elektrik uyarılarını iletebilme kapasiteleri engellenir. Bu durum çeşitli MS belirtilerine neden olur.

En belirgin MS belirtileri ise, halsizlik, yüzde veya vücutta uyuşma ve karıncalanma, hissizlik, yorgunluk, denge problemleri, görme bozuklukları, kas sertleşmesi, bozuk konuşma, bağırsak veya mesane problemleri, dengesiz yürüme (ataksi), cinsel işlev sorunları, ısıya hassasiyet ve kısa süreli bellek sorunları şeklinde sıralanabilir.


MS hastalığının kesin tedavisi olmamakla birlikte tedaviye erken dönemde başlanılması çok önemlidir. Hastalık genellikle 20-50 yaş arasında görülmektedir. MS'in ataklarla başlayıp daha sonra ara vermeden devam eden tipleri de mevcut. MS hastalığının tedavisine ataklar sırasında gecikmeden başlanmalıdır. Erken dönemde başlanan MS hastalığı tedavisi, hastalığın ileride hasar bırakmasını engeller.

Sürekli MS atağı geçiren hastalara atakları %30-40 oranında önleyen koruyucu tedaviler uygulanır. Ayrıca bu koruyucu tedaviler, atak sonrası engelli kalma riskini de azaltır. Çok sık MS atağı geçiren hastalarda atak sayısının azaltılması için interferon tedavisi uygulanmaktadır.

MS ATAKLARI NASIL ENGELLENEBİLİR?

* Sizi çok yoracak etkinlik ve işlerden kaçının.

* Düzenli ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin.

* Alkol ve sigara gibi zararlı maddeleri kullanmayın.

* Hareket edin.

* MS şikayetlerini artırabilecek olan hamam, sauna gibi sıcak ortamlar yerine ılık su tercih edin.

* Depresyondan uzak durmaya çalışın.

* Dondurulmuş hazır gıdalar kullanmayın.

MS HASTALIĞINA NEDEN MEYDANA GELİR?


- Çevresel faktörler: Organik çözücülere ve cıvaya maruz kalma, böcek ilaçları ve radyasyon teması.

- Etnik köken: Kafkas, Kuzey Afrika kökenlilerde hastalık görülebilir. Sarı ve kısmen siyah ırkta koruyuculuk beyaz ırka göre daha fazladır. Ayrıca Kuzey Avrupa, Amerika ve Kanada'nın kuzeyinde hastalık yüksek, ekvator bölgesinde düşük oranda görülmektedir.

- Virüslerin etkisi: Geçmişte "herpes", "varisella zoster" virüslerine maruz kalma.

- Kalıtım: Çevresel tetikleyicilerden etkilenen genetik faktörler mevcuttur.

- Genetik faktörler: MS'li anne veya babanın çocuklarında aynı hastalığın görülme oranı, toplumdaki aynı yaş grubu kişilerle kıyaslandığında 7-10 kat fazladır. Ancak genler, hastalığın oluşmasında tek faktör değildir. 

(Örneğin; genetik olarak birbirinin aynı olan tek yumurta ikizlerinden birinde MS gelişse bile, diğerinde gelişme riski %25'tir.)


 

Son Güncelleme: 11.07.2019 20:55
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.