İstanbul 24°
parçalı az bulutlu
23 Nisan 2020 Perşembe 20:46
TBMM binası ne zaman, nerede kuruldu? İlk TBMM Başkanı kimdir?
Takip Et:

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın 100. Yılı kutlandı. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 100 yıl önce kurulan Birinci TBMM’nin kuruluş tarihi olarak kutlanmaktadır. 19 Mart 1920 tarihinde Atatürk ve arkadaşlarının yayınladığı genelgede Ankara’da olağanüstü yetkilerle donatılmış bir meclisin toplanmasına karar verilmiş ve süreç bu şekilde başlamıştır.

Genelgede ”ulusun bağımsızlığını ve devletin kurtarılmasını sağlayacak önlemleri düşünüp uygulamak üzere ulusça olağanüstü yetki verilecek bir meclisin Ankara’da toplantıya çağrılması ve dağıtılmış olan mebuslardan Ankara’ya gelebileceklerin de bu meclise katılmaları” istenmektedir.

22 Nisan 1920 tarihinde Mustafa Kemal TBMM’nin açılacağını duyurmuş ve bütün sivil ve askeri makamların emir alacağı yerin Meclis olacağını ilan etmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ne zaman kuruldu?

Osmanlı’nın 1. Dünya Savaş’ında yenilmesinin ardından Mondros Mütakeresi imzalanmış ancak işgal devletleri bu sözleşmeye uymayarak işgallere başlamıştır. Bunun üzerine Atatürk 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a çıkarak Milli Mücadeleyi başlatmıştır.

Ardından Amasya, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde halka Milli Mücadele ruhu aşılanmaya çalışılmıştır. Bu kongrelerin sonunda ulusun egemenliğini ulusun sağlayacağı ilkesi ortaya konmuştur.

19 Mart 1920 tarihinde Mustafa Kemal bir genelge yayınlayarak tüm Mebusların Ankara’ya gelmesini istemiş ve burada olağanüstü yetkilerle donatılmış bir meclisin kurulacağını açıklamıştır.

Söz konusu genelgede kurulacak meclisin halk adına olağanüstü kararları alarak milli mücadeleye yön vereceğine vurgu yapılmıştır.

Bu meclise Osmanlı Mebusan Meclisi üyelerinden kaçarak Ankara’ya gelen 84 kişi bu meclise katılmıştır. 22 Nisan tarihinde Atatürk Büyük Millet Meclisi’nin kurulacağını duyurmuştur.

23 Nisan 1920’de, Hacıbayram Camisi’nde Cuma namazı kılınmış ve kurban kesildikten sonra Birinci TBMM, İttihat ve Terakki Kulübü olan binada açılmıştır.

Cumhuriyet rejimine giden yolda bu büyük adımın atılması çok önemlidir.

Milli İrade

TBMM milli iradenin yansımasıdır. İlk TBMM Başkanı Mustafa Kemal’dir. Mustafa Kemal 1 Mart 1920’de mecliste yaptığı konuşmada milli iradeye değinmiştir. Mustafa Kemal konuşmasında şu sözlere yer vermiştir:

“Hep birlikte bakışlarımızı, vicdanımızın merkezi olan millete dikelim. Orada erdemin, vefa ve içten bağlılığın, yenileme arzusunun, egemenlik aşkının ve geleceğin sönmeyen ateşi yanmaktadır. Bu kutsal ateş, kendi içindeki bilgisizlik ve karanlığı yakacak ve bağımsızlığımızın önüne dikilecek olan bütün engelleri yıkacaktır. Efendiler, millet önünde, onun hak ettiği bağımsızlığın önünde, onun layık olduğu gelişme ve yenileme arzusu önünde, her kuvvet ancak milletin irade ve amaçlarına uymak şartıyla yaşayabilir. Milletin irade ve amaçlarına uymayanların talihi hüsrandır, çökmedir.”

Meclisin adı


TBMM’nin adı ilk olarak Meclisi Müessesan yani Kurucu Meclis olarak düşünülmüştür. Kurucu Meclis isminden meclisin rejimi değiştirme isteği olduğunun bir göstergesidir. Ancak bu dönemin şartları gereği yapılmamış ve Mustafa Kemal meclisten olağanüstü yetkilere sahip Meclis olarak bahsetmiştir.

Yapılan toplantılarda Kurultay, Meclisi Kebir gibi isimler ortaya atılsa da Mustafa Kemal milletin meclisi olması nedeniyle bu isimleri kabul etmez ve şu şekilde cevap verir:

”Biz burada Kurultay veya Meclisi Kebir adı ile bir meclis kurarız. Fakat Türk milleti, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasını bekleyecektir”

Mustafa Kemal’in bu sözlerinin ardından meclisin adı Türkiye Büyük Millet Meclisi olmuştur.

Neden 23 Nisan Cuma?

Aslında Meclisin 22 Nisan Perşembe günü açılmasına karar verilmiş ancak Milli Mücadele karşıtlarının dini kullanarak halkı kışkırtmasını önlemek amacıyla açılış 23 Nisan Cuma gününe ertelenmiştir. Bunun üzerine 23 Nisan Cuma günü Hacıbayram Camisi’nde kılınan namazın ardından kurban kesilmiş ve meclis saat 13.45’te açılmıştır.

Yazar Şapolyo kitabında açılış günü Ankara’da herkesin bir bayram havasında güne başladığını ve herkesin evlerinden çıkarak cami önünde toplandığını anlatır.

Şapolyo, ilk meclis binasının içinin yetersiz olmasından dolayı kiremit ihtiyacının olduğunu ve bu kiremitlerin evlerden sökülerek taşındığını da kitabında anlatmıştır.

Kalpaklı, fesli, sarıklı milletvekilleri

Meclisin ilk konuşmacısı Sinop Mensubu Şerif Bey’dir. Şerif Bey konuşmasında ”ulusumuzun iç ve dış tam bağımsızlık (istiklali tam) içinde yazgısının sorumluluğunu doğrudan doğruya yüklenip kendisini yönetmeye başladığını bütün cihana duyurarak Büyük Millet Meclisi’ni açıyorum” sözleriyle açılış konuşmasını gerçekleştirir.

Birinci Meclis üyelerinin kimler olduğu tam olarak bilinmiyor ancak söylenenlere göre ilk mecliste yer alanlar şu şekildedir:

52 asker, 42 idareci, 39 memur, 32 din adamı, 30 öğretmen, 16 sağlıkçı aşiret reisi, 4 emniyet mensubu, 2 reji görevlisi ve 1 diplomat ile 102 serbest meslek çalışanı meclis üyelerini oluşturmaktadır. Burada belirtilen 32 din adamının içinde 16 müftü, 9 müderris ve 7 şeyhin yer aldığı söyleniyor.

Birinci TBMM 23 Nisan 1920’de başlayıp, 21 Mayıs 1927 tarihinde devresini tamamlamıştır.

İşe alımlar, yeni ilanlar ve güncel yönetmelikler… Hepsi ve daha fazlası hakkında sıcak haberler Haberport mobil uygulamasında! Şimdi indir!>>>Android Uygulaması Linki - İOS Uygulaması LİNKİ

Sosyal medyanın güçlü haber kaynağı burada! Durma, Haberport’u Instagram’da takip etmeye başla. >>> Haberport İnstagram Hesabını Takip Et


Son Güncelleme: 23.04.2020 20:46
Takip Et:
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.