İşaret dili çevirmeni olmak için ne okumak lazım, nasıl olunur?

İşaret dili çevirmeni mesleği, en iyi şekilde öğrenildiği taktirde önü açık ve kariyer açısından oldukça uzun bir yola sahiptir. İşaret dili çevirmeni olarak kendine yeni bir iş alanı yaratmak veya işitme engelliler ile iletişim kurmak isteyen kişiler İşaret dili çevirmeni olmak için ne okumak lazım, nasıl olunur? Sorularını araştırmaya başladı. İşte merak edilen soruların cevapları yazımızda.

İşaret dili çevirmeni olmak için ne okumak lazım, nasıl olunur?

İşitme duyusunu yitirmiş veya engelli kişilerin iletişim kurmak için görsel bir şekil kullandıkları dil işaret dili olarak bilinmektedir. Bilinenin aksine işaret dili global bir dil değildir. Uluslararası İşaret Dili “Gestuno” adıyla bilinmektedir ve öncelikle 1951 senesinde “Dünya İşitme Engelliler Federasyonu” nun dünya genelinde yapılan bir toplantıda gerçekleştiriliyor. Bunlarla birlikte bu dilin belli başlı kuralları var denmesi mümkün değildir. Sadece farklı ülkelerdeki işitme engelli kişiler anlaşabilmektedir. Kullanılan her dilin kendine has bir işaret dili bulunmaktadır.

İşaret dili çevirmeni nasıl olunur?

Fransa’da 1700’lü senelerde duymayan insanların uyguladığı bu el hareketleri grameri bulunan bir dil olarak kabul edilerek okullarda bile öğretilmeye başlandı. Ardından Amerika’ya ulaşan bu işlem Amerika’da yalnızca işitme engellilere eğitim veren bir üniversiteye haline gelmiştir. İşaret dili koların, ellerin, aşağı yıkarı, çene bel uyumu tarzı çeşitli kullanım şekilleri vardır.

Yine çeşitli diller için farklı özellikleri bulunan işaret dili, kullanan kişilerin birbirlerini iyi anlaması tam anlamıyla oldukça zor olabilir. Mesela Türk İşaret Dili Türkçenin gramerlerine bakılarak yapılmış bir dildir. Türkçenin gramerlerini ve konuşma mantığına göre yapılan bu dil asla İngilizce İşaret Dili ile karşılaştırılamaz. İşaret dillerinden bulunan ülkenin dili için ülkeye göre bir hal adığı bölgesel farklılıklar da işaret dili üstünde değişimler oluşabilir. Tamda bu sorunları önlemek için standart bir işaret dili oluşturmak amacıyla Türk İşaret Dili yapılmıştır.

Türk İşaret Dili (TİD), özünde Osmanlı’ya kadar giden bir işaret dilidir. Türk İşaret Dili Sisteminin Oluşturulması ve Uygulanmasına Yönelik Usul ve Esasların Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin yayınlanması ise sadece 2006 senesinde gerçekleştirilebilmiş. Buna göre birkaç sene önceden ulaşan bir sistemdir. Türkiye’deki işitme engelli kişilerin sayısı ile ilgili bilgiler tam kesin değildir. 2002 senesinde verilen biliglere göre işitme engelli kişilerin ortalama 100 bin kişi olduğu toplam işitme engellilerin içerisinde ise %12 engelli oranında kişi vardır. (Konsensus Araştırma ve Danışmanlık, Mart 2002, Ntv)

İşitme engelli kişilerin fazlalığını konuşabilen ailenin çocuklşarıdır. Bundan dolayı küçüklük çağında özel bir olay yaşanmazsa ailenin kendi içinde yaptığı bir sistem uygulanıyor. Okul yıllarında ise bu çocukların işitme engelli çocuklar için eğitim veren kurumlardan eğitim alması gerekmekte. Fakat bu okullarda da normal bir işaret dili öğretilmemekte. Bu yüzden çocukların TİD’i bilmeleri oldukça uzun bir süre alabilmekte. Bu olay da beraberinde dilin geçen yaşlarla beraber kullanılabilme yeteneğini oldukça düşürmekte. İşaret dili çevirmeni kişiler genellikle TV ekranlarının sağ tarafında gösterilerek, konuşan bir kişinin söylediklerini işaret diline çevirmektedir. Ayrıca, bununla beraber işitme engelli kişilerin işaret diliyle anlattıklarını konuşma diline çevirebiliyor. Yani farklı işaret dillerinde çeviri yapabilmekte.

Türk işaret diline göre usul ve esaslara göre bakılarak düzenlenen mevzuata göre Türk işaretinin dilinin öğretilebilmesi için kurs açma izni görevleri MEB’e verilmiş fakat TİD öğretmenlerinin yyeterlilik sınavları ise Bakanlık düzenlemektedir. TİD öğretmeni olabilmek için en az ön lisans mezunu olmak gerekmektedir. Bakanlığın açmış olduğu yeterlilik sınavlarına girerek, kazanan kişilere sertifikaları Bakanlık tarafından verilmektedir. Ardından bu sertifikalar yine Bakanlık tarafından yenilenebilmekte veya verilen sertifikanın süresi olan 5 yıl uzatılabilmekte. Sertifikalarını alan TİD öğretmenleri özel ders veren kurumlarda veya Çıraklık ve Yaygın Eğitim Gelen Müdürlüklerine bağlı olan kurslarda eğitim verebilmektedir.

Türk işaret dili tercümanı mesleğini isteyen kişiler Bakanlığın verimş olduğu açma izni sonucunda Bakanlıkça yapılan kurslara dahil olmak gerekmekte. TİD tercümanlığı için yeterlilik sınavlarında yüksek başarı ile geçmek gerekmekte. Bu sınav sonucunda, iki yıl geçerlilik süresine bağlı olan sertifikaları alabilme hakkına kazanmaktadır. TİD tercümanlarına en çok eğitim, sağlık, hukuk, sanat ve spor dallarında ihtiyaç olmakta.

Türk işaret dilinin kullanımı ile ilgili olarak üniversitelerin de düzenlediği bir takım işlemler bulunmaktadır. Eğer ki bir kursa gitmek istemiyorsanız sadece kendi kendinize öğrenmek istiyorsanız aşağıda vermiş olduğumuz linke giderek, siteden yararlanabilirsiniz. Resimlerden de yararlanılmış olan bu site TİD için oldukça iyi bir kaynaktır. Yine farklı üniversitelerin bünyesinde işaret dili dersi seçmeli olarak verilmektedir.

İşaret dilini öğrenmek isteyen kişiler için web siteleri şunlardır;

www.cmpe.boun.edu.tr

www.isaretce.com

Bunun dışında İşaret Dili Çevirmeni ve Öğreticileri Deneği farklı illerde gerçekleştirilmekte. Bu deneğin açmış olduğu kurslar da bulunmakta. Yine İşitme Engelliler Federasyonu da işaret diliyle ilgili bazı kurslar vermekte.

İşitme Engelli Federasyonu web sitesi : www.ief.org.tr

Güncelleme Tarihi: 30 Mart 2020, 12:16

YORUM EKLE

Popüler Haberler