25 Şubat 2020 Salı 19:18
Kendi isteği ile işten ayrılan çalışan tazminatını alabilir mi?

Tazminat ödemesi iş kanunu kapsamında işten ayrılan kişilere çalıştığı gün sayısına göre verilen ücrettir. Çalışanların en merak ettiği konu ise 2020 yılında işten kendi isteğiyle ayrılan kişiler tazminat ücreti alabiliyor mu oldu. Kanuna göre işten ayrılan kişiler yükümlülüklere uyması halinde kıdem tazminatı alma hakkı kazanıyor.

Eğer kıdem tazminatı alma hakkı kazanan kişiye işveren tazminatı ödemezse işveren hakkında dava açılır ve cezai işlem uygulanır. İşçi işinden ayrılıp gerekli yükümlüklere uyması halinde bir yıllık çalışma ücretinin 1 aylık brüt ücreti üzerinden hesaplanan tutarı tazminat olarak alır.

Kıdem tazminatı nedir, kimler kıdem tazminatı alabilir?

Kıdem tazminatı alma şartları kanunlarca belirlenmiş kurallara uyan kişilere verilmektedir. Kıdem tazminatı alma 1475 sayılı yasanın 14. maddesinde düzenlenmiştir. 1475 sayılı yasanın 14. maddesine göre işçilerin hak edebileceği kıdem tazminatı şartları şöyledir:

  • İşçinin işten ayrıldıktan sonra kıdem tazminatı alabilmesi için aynı işyerinde en az 1 yıl süresince çalışmış olması gerekmektedir.
  • İşçinin vefat etmesi sonucu tazminat hakkı bitmez. Bu durumun yaşanması sonucunda işçinin sahip olduğu kıdem tazminat hakkı birinci dereceden akrabalarına verilmektedir.
  • Askerlik sebebi ile işten ayrılmak zorunda kalan çalışanların kıdem tazminat hakları saklı tutulmaktadır.
  • Çalıştığı süre içerisinde evlilik yaparak evliliği sonrasındaki 1 yıllık süre içerisinde işten ayrılan kadın işçilerin kıdem tazminatı hakları saklı tutulmaktadır.
  • İşçinin emeklilik şartlarını yerine getirerek emeklilik müracaatında bulunması kıdem tazminatı hakkına herhangi bir engel teşkil etmemektedir.
  • Emeklilik süresini doldurarak yaş koşulunu bekleyen işçinin işten ayrılması kıdem tazminatı hakkına engel teşkil etmemektedir.
  • İşçinin işi bırakma nedeni kendi isteği dışında olmalıdır. İşçinin kendi isteği ile işten ayrılması tazminat hakkını bazı şartlara uyum sağlaması durumunda kazanır.

Bunun yanı sıra işten kendi isteğiyle ayrılan çalışanların işten ayrılma nedeni aşağıda yer alan maddelere bağlı ise tazminat alma hakkı bulunur. Bu maddeler şu şekildedir:

  • İşçinin yaptığı işten dolayı hastalanması sonucunda işten ayrılması durumunda,
  • İşverenini yasalar ve iş sözleşmesi kapsamı dahilindeki hükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda,
  • İşçiye hakarette bulunulması ya da işçinin olumsuz davranışlara maruz kalması durumunda,
  • İşçinin çalıştığı işyerinde meydana gelebilecek olay sebebi ile 1 haftadan fazla süre işyerinde bulunmak zorunda kalması durumunda kıdem tazminatına hak kazanırlar.

Kıdem tazminatı hesaplama işlemleri nasıl yapılır?

Kıdem tazminatı işçinin aylık aldığı brüt maaş, yıllık brüt ikramiyeleri ve kümülatif vergi matrahı gibi etkenler göz önüne alınarak hesaplanır.

Kişi kanunda belirtilen şartlara uyum sağlamışsa kıdem tazminatı almaya hak kazanır ve kıdem tazminatı 1 yıllık çalışma süresi içinde 1 aylık brüt ücreti göz önüne alınarak hesaplanır. 2020 yılında kıdem tazminatı alacak kişinin işte çalıştığı son ayı baz alarak aldığı maaşın brüt tutarın ve çalıştığı yıl sayısıyla çarpılarak tazminat tutarını hesaplayabilir.

Yani bir kişinin son aldığı brüt ücret 3 bin TL ise, 4 yıl çalıştığını göz önüne alırsak bu kişi işten ayrılması durumunda 12 bin TL tazminat ücreti alacaktır.

Bunun yanı sıra kıdem tazminatı hesaplamasında dikkat edilmesi gereken püf noktalar da vardır. Bu püf noktalar şu şekildedir:

  • İşçinin almış olduğu brüt maaşı kapsamında yapılan yemek, yol ve prim gibi ödemeler tazminat hesaplarına dahil edilmektedir.
  • Kıdem tazminatlarında ödenecek olan tek vergi damga vergisi olmaktadır.
  • Kıdem tazminatı hesaplamaları her yıl devlet tarafından belirlenen tavan sınırı üzerinden yapılmaktadır.

2020 kıdem tazminatı tavan tutarı

Kıdem tazminatları her yıl devletin belirlediği ücretler sınırında yapılmaktadır. Kıdem tazminatında alınabilecek tavan ücret en yüksek derecede memurun 1 yıllık emeklilik ikramiyesi göz önüne alınarak hesaplanır. Yani bir kişi 10 TL brüt ücret alsa dahi 1 yıllık tazminatı 6.730,15 kuruştan fazla olamaz.

İhbar tazminatı maddesi nedir, kimler ihbar tazminatı alabilir?

Kıdem ve ihbar tazminatları birbirine karıştırılmamalıdır. İhbar tazminatı ihbar süresine uyum sağlamayan kişilerin ödeyeceği tutardır. Bu konu İş Kanunu’nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Kanunda belirtilen maddeler şu şekildedir:

  • İşveren çalıştırdığı işçisini işine son vermeden önce belirtilen süre dâhilinde ihbar etmelidir.
  • İşçi işten ayrılmadan önce belirtilen süre dâhilinde ihbar etmelidir.

Ayrıca ihbar tazminatı kişinin çalıştığı toplam süre baz alınarak hesaplanır. Buna göre bir kişi ne kadar çalışırsa ne kadar ücret alacağı şu şekildedir:

  • 6 aydan daha az çalışmış olan işçilerin ihbar süreleri 14 gün olmaktadır.
  • 6 ay ve 18 aylık çalışma süreleri olan işçilerin ihbar süreleri 8 gün olmaktadır.
  • 18 ay ve 36 ay çalışma süreleri olan işçilerin ihbar süreleri 2 gün olmaktadır.
  • 36 ay ve daha sonrası kadar çalışma süresi bulunan işçilerin ihbar süreleri 56 gün olarak hesaplanmaktadır.

Kıdem tazminatı hesaplanırken ücrete dahil edilen kısımlar nelerdir?

Kıdem tazminatı hesaplanırken prim ücretlerinin yanı sıra kişinin yemek yardımı, ramazan kolisi, gıda yardımı, yakacak yardımı, eğitim yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı, erzak yardımı, sosyal yardım, unvan tazminatı, aile yardımı, çocuk zammı, temettü, havlu ve sabun yardımı, taşıt yardımı, yıpranma tazminatı, nitelik zammı, özel sağlık sigortası, teşvik primi ve devam eden primler gibi durumlarında göz önüne alınması gerekmektedir.

Kıdem tazminatı hesaplanırken dahil edilmeyen kısımlar nelerdir?

Kıdem tazminatı hesaplanırken çalışanın ek ücretlerinin yanı sıra tazminata eklenmeyen ek durumlarda vardır. Tazminata eklenmeyen ücretler yıllık izin ücreti, evlenme yardımı, hafta tatil ücreti, hastalık yardımı, doğum yardımı, ölüm yardımı, seyahat primi, fazla mesai ücreti ve iş arama gibi durumlar tazminata eklenmez.

Son Güncelleme: 25.02.2020 19:18
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler