23 Şubat 2019 Cumartesi 13:38
Kısmi Zamanlı Çalışma Nedir? Kısmi Zamanlı İşçilerin Ücret ve Sosyal Haklarının Tespitinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Kısmi Zamanlı İşçilerin Ücret ve Sosyal Haklarının Tespiti

Kısmi zamanlı çalışmayı 2 gruba ayırabiliriz. İlki İş Kanunu ile ilgili yönetmeliklerde düzenlenmiş çalışma çeşidinin kısmi çalışma olmasına dayanmaktadır. İkincisi de annelik izni ardından kadın ve erkek çalışanlara verilen ve Annelik İzni ya da Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiş, çocuğun zorunlu ilköğretim zamanına kadar haftalık çalışma süresinde 2/3 oranına kadar azaltılmaya gidilen çalışma çeşididir.

Kısmi Zamanlı Çalışma Nedir?

Gerekli tanımlama 4857 sayılı İş Kanununda yapılmıştır. Buna göre; “işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi” olarak tanımlanmıştır.

Kısmi Zamanlı Çalışmada Zaman Var mı?

İş Kanunu ile ilgili Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 6. Maddesinde şu ibare yer almaktadır.

“İşyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmî süreli çalışmadır”.

Annelik İzninden Sonra Kısmi Zamanlı Çalışma

Annelik İzni ya da Ücretsiz İzinden Sonra Yapılacak Olan Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkındaki Yönetmelik kapsamında işçiler ücretli annelik izninin 6 aylık ücretsiz iznin ya da annelik izninin ardından yapacağı yarı zamanlı çalışma süresinin sonlanmasından sonra çocuğun zorunlu ilköğretim dönemine kadar herhangi bir zamanda kısmi süreli çalışma talebi yapabilmektedir.

Kısmi Süreli Çalışanların Ücretinin Belirlenmesi

İş Kanununda ve Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2017/13548 E., 2018/17459 K. Kararı kapsamında; “Kısmî süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçinin ücreti ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süre ile orantılı olarak ödenir.” İbaresine yer verilmiştir.

Kısmi Süreli Çalışanların SGK Bildirimlerinin Yapılması

Kısmi zamanlı çalışma, Sosyal Güvenlik İşlemleri Yönetmeliği kapsamına alınan bir çalışma çeşididir. Yönetmelik kapsamında ilgili ibare aşağıda yer almaktadır.

“İş sözleşmesi saat ücreti karşılığı yapılmış ise kısmi süreli çalışan sigortalıların ay içinde çalıştığı toplam sürenin, 4857 sayılı İş Kanununa göre günlük olağan çalışma süresi olan 7,5 saate bölünmesiyle, sigortalı için bildirilmesi gereken prim ödeme gün sayısı hesaplanır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda 7,5 saatin altındaki çalışmalar 1 güne tamamlanır.”

Kısmi Süreli Çalışanların Hafta Tatili Hakları Var mı?

Kısmi süreli çalışanların hafta tatili hakkını elde edip edemeyeceği konusunda karar verilmiş bir husus yoktur.

Bilindiği gibi normal koşullar altında İş Kanunu kapsamında çalışanların 7 günlük süre içinde hafta tatili haklarını elde edebilmeleri için hafta tatilinden evvelki iş günlerinde çalışıp 45 saatlik haftalık çalışma süresini doldurmaları gerekmektedir. Bu bağlamda kısmi süreli çalışanların hafta tatili hakkını elde edemeyecekleri sonucuna varılabilir.

Konuya farklı bir açıdan bakacak olursak ise;

 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışma süreleri açık bir şekilde ifade edilmiştir. Çalışanlar haftada en çok 45 saat çalışabilirler. Kimi durumlarda çalışanlar haftada 40 saat çalışarak hafta tatili hakkını elde edebilirler. Buna bağlı olarak düşünüldüğünde haftanın 5 ya da 6 günü toplamda 30 saat çalışanlar çalışılan süre ile orantılı olarak hafta tatili ücreti alabilir veya hafta tatili hakkı elde edebilir. Ancak bu durumun hayata geçirilmesinde sadece haftanın 5 ya da 6 günü çalışmak koşuluyla kısmi zamanlı çalışanların etkilendiğini söyleyebiliriz.

Sonuç olarak kısmi zamanlı çalışanların haftada 30 saat çalışarak hafta tatili hakkını elde ettiklerini de söyleyebilmekteyiz.

Kısmi Süreli Çalışanların Hafta Tatilinin Hesaplanması

İş Kanununun 13. Maddesi kapsamında kısmi süreli çalışanların ücret ve para ile ilgili bölünebilen menfaatlerinin, tam süreli benzer çalışanlarla kıyaslandığında çalışmış olunan süre ile orantılı olarak ödeneceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak;

  • Kısmi zamanlı çalışanların çalışma süresinin, tam süreli çalışan benzer personelin çalışma süresine oranı belirlenecek,
  • Bu oran, tam zamanlı çalışanlara ödenecek hafta tatili ücretine uygulanarak, kısmi zamanlı çalışanlara ödenecek hafta tatili ücreti belirlenecektir.

Kısmi Süreli Çalışanların İzin Hakları

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 12. Maddesi kapsamında bulunan Kısmi Süreli ve Çağrı Üzerine Çalışmalarda Yıllık Ücretli İzin başlığı ile açıklanan husus aşağıdaki gibidir.

Kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışanlar iş sözleşmeleri devam ettiği sürece her sene için hak ettikleri izinleri, bir sonraki sene izin süresi içine denk gelen kısmi süreli iş günlerinde çalışmayarak kullanır.

Sonuç olarak kısmi zamanlı işçiler ile tam zamanlı işçiler arasında senelik izin konusunda bir ayrım yapılmamaktadır.

Kısmi Süreli Çalışanların Genel Tatil Mesailerinin Hesaplanması

İş Kanununda tam zamanlı çalışanların hakları ile kısmi zamanlı çalışanların hakları aynı olarak geçmektedir.

Kısmi süreli çalışanların, ulusal bayramlarda ve genel tatil zamanlarında çalışmaları durumunda 1475 sayılı İş Kanununun 47. Maddesi kapsamında bulunan; “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.” İbaresi ile bayram mesaileri aynı normal zamanlı çalışanlarda olduğu gibi uygulanacaktır.

Son Güncelleme: 23.02.2019 13:38
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Popüler Haberler