İstanbul 24°
parçalı az bulutlu
24 Nisan 2020 Cuma 16:27
Oruca nasıl ve ne zaman niyet edilir? Niyet etmeyi unutunca ne yapılmalıdır? Oruca niyet etmenin hükmü nedir?
Takip Et:

Oruca ne zaman niyet edilir? Oruc niyeti nasıl yapılır? Oruca niyet etmenin hükmü nedir? Tarzı tüm soruların cevapları tüm ayrıntılarıyla yazımızın içeriğinde.

Oruca nasıl ve ne zaman niyet edilir?

Tüm ibadetlerde olduğu gibi bu ibadet de niyet etmek gerekmektedir.

Şaafiler ve bazı malikiler niyeti rükün saymışlardır. İki tarafa göre de bu durumda niyet edilmezse sabahtan akşama kadar aç kalmanın ötesine geçilmemiş sayılır. Bundan dolayı ister farz veya vacip, isterse nafile olsun her şekilde oruç tutmak için niyet etmek gerekmektedir. Herhangi bir oruca içtenlikle niyette bulunmak, hangi orucu tutacağını kalbinden geçirmek yeterli olacaktır.

Ancak bu niyetin söylenmesi, onun doğrulanması ve perçinlenmesi açısından önemli bir durumdur.

Oruca niyetin vakti

Her türlü oruç için olabildiğince sabah vakti gelmeden önce veya geceden niyette bulunmak önemlidir. Bunun nedeni ise su sebeple tüm mezheplerin bu konu hakkındaki ihtilaflarının dışına çıkmış, hem de niyet ibadetinin başlama zamanının aynı ana denk getirilmiş olmasıdır.

Aynı şekilde hangi zamanda niyet edileceği hakkındaki bilgiler mezheplerin görüşleri arasında farklılık gösterebilmektedir.

1- Hanefiler’e göre ramazan orucu, nafile oruçlar ve vakti belirtilmiş adak oruçlarının niyette bulunma zamanları günün bitmesi zamanından itibaren günün başlaması süresince öğle namazının vaktine kadar sürmekte. Öğle vaktine gelindiği zaman hiçbir şekilde hiçbir oruca niyet edilemez.

Zevalden önce nafile oruca niyet etme işleminin caiz olduğunu söyleyen bazı ayetler vardır. Bu ayetlerin bir tanesinde peygamber efendimizin bir gün aişe validemizle öğle yemeğini yapıp yapmadığını sorduğu hz. Aişe’nin yiyecek hiçbir şey olmadığını belirtmesinin ardından Peygamberimizin de o gün boyunca oruçlu kaldığı söylentileri bulunmaktadır.

Malikiler’in düşüncesine göre niyetin yerini bulması için güneşin battı andan itibaren gecenin en son zamanına varana de veya fecrin gelmesi sonucunda niyet işleminin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bunun nedeni ise sabah vakti yani oruç ibadetinin yapıldığı zaman niyet edilmediğinde o gün oruçlu geçirilmeyeceği anlaşılmış olacaktır.

Şafiiler için ramazan orucu, kaza orucu veya adak orucu için yapılacak niyet gece olmalıdır. Ancak nafile oruç için niyet zevalden önceye kadar yapılmalıdır.

2- Zimmette sübut bulmuş orçlara ise en fazla imsak zamanına kadar niyetinin olması ve orucun belirlenmesi şarttır.

Orucun zimmette subüt bulması, oruç borucunun sonuçlanmamış bir şekilde sabit halinde kalması anlamına gelir. Öneğin orucun tutulduğu esnada bir nedenle bitirilmemiş olan  nafile orucun kazası zimmette sabit olmuş, borçlu olunan durum belirlenmiş olur. Razamazan orucunun kazası da aynen bu şekildedir. Ancak ramazan orucu hiçbir şekilde zimmette sabit olarak bir borç sayılmaz. Kişi ertesi gün ölecekse o gün için oruç zimmetine borç yazılmaz. Fakat önceden kaza durumunda olan orucu envanterinde bulunur. Kefaret oruçları ile mevcut olan adak oruçları da zimmette subüt bulmui olan borçların içerisinde yer almaktadır. Bu şekildeki oruçlar için geceden veya en fazla ikinci fecr saatinin başlamasının sonrasında niyet işlemi yapılmalı aynı zamanda niyet edildiği esnada tutulacak oruçların bir nezir mi yoksa bir orucun kazası mı olduğu da bilinmesi gerekmektedir. Zimmette sabit olarak onaylanmış olan oruçların ifa süreci içerisinde dinde bulunmuş olan muayyen bir zaman yer almadığından dolayı mükellef bu oruçları kendi başına düzenleyeceği bir süreç içerisine koyabilir. Durum bu şekildeyken hangi orucun tutulacağı belirtilmesi önemlidir. Yaşanacak bir kaza sonrasında ölünmesi durumunda kaza ile bu orucun düzeltilemeyeceğinden dolayı oruç nafile durumuna gelir.

Niyetin şekli


Ramazan, düzenlenmiş bir adak veya bir nafile oruç için yapılacak bir niyet yeterli olacaktır. Öneğin “Yarınki oruçu tutmaya” veya “yarınki günün orucunu tutmaya” diyerek oruç tutulması için niyette bulunursa, bu niyet ramazan orucu olur, diğer gün daha önce oruç tutmak için zamanına bakmış olunduğu zamanda ise adak orucu tutmuş olur. Bununla birlikte ramazan zamanı içerisinde ramaza n orucu için ve oruç tutulma işlemi için belirlenen gün, adak orucu için düzenlenmiş bir gün haline gelir ve kişi bu günlerin öncesinde niyette bulunurken “Yarın nafile oruç tutmak için niyet ettim” sözünü kullansa bile tutacağı o oruv nafile oruç olmamış vakti belirlenmiş bir oruç olmuş olur. Bunun nedeni ise orucun ifa edilmesi işlemi için düzenlenen zaman içerisinde yine aynı şekilden ikinci bir ibadet gerçekleştirilemeyeceği için yani oruç az bir zaman içerisinde sıkışıp kalacağı için yapıaln niyet yapılması gereken ibadet için geçerli olmuş olur. Ayrıca, bu işlemler içinde aynı şekilden ikinci bir ibadetin gerçekleştirilemeyeceği için, tutulacak orucun ne olduğunun belirlenemeyeceği için tayin daha faziletli olacaktır. Öneğin “Yarınki ramazan orucunu tutmaya niyet ettim” sözlerini kullanmak yeterli olacaktır.

Fakih olan kişilerin büyük bir yoğunluğuna bakıldığında her gün içni farklı şekilde niyet işleminin yapılması gerekmektedir. Bunun nedeni ise her bir gün ayrı şekilde tutulacak orucun bir tek ibadet olup, diğer günlerde tutulan veya tutulacak olan oruç ile bir ilişkisi bulunmamaktadır. Sonucunda bir gün içerisinde orucun bozulduğu anında o süreç içerisinde sadece o günün orucu bozulmuş durumda olur. Diğer günlerde tutulacak oruçtan etkilenmez.

Malikiler’e göre ise bu durum ara vermeden sürekli bir şekilde tutulması gerektiği oruçlarda ilk sırada bir tek niyet yapmak yeterli olacaktır. Zihar, katl kefareti ve ramazan orucunun kefaretinde olduğu gibi ramazan orucu için tek niyet etmek yeterli olacaktır. Fakat bu orçlara yolculuk, hastalık, hayız ve nifaz tarzı zorunlu nedenlerden dolayı ara verilecek bir durum olduğunda ise engellerin kalkmasının ardından yeniden niyet yapılması gerekmektedir. Tek bir niyet işleminin yetecek olduğu oruç türlerinde her gece niyetlenmek menduptur. Malikilere göre bu konu hakkındaki gerekçeleri ayette yazan “ Sizden her kim ramazan ayına yetişirse onu oruçlu geçirsin” yazısıdır. Ay, tek bir zaman bütünlüğüne koyulan bir addır. Bundan dolayı ay süresi içerisinde oruç tutmak tüm bir ibadet hükmünde  olarak namaz ve hac ile aynı şekilde bir tek niyet ile eda yapılabilir.

Niyetle ilgili bazı ayrıntılar

Oruc ibadeti için yapılan niyetin zamanı ve durumuyla ilgili detaylı bilgiler almak, ibadetin doğru şekilde yapılması açısından oldukça önem arz eder. Bu bilgiler şu şekilde sıralanabilir:

1- Mevcut olan gün içerisinde güneşin batmazken öncesinde diğer gün için tutulacak oruca niyet edilemez.

2- Güneşin batmasının ardından, bir oruca niyet işleminin yapılması durumunda, ikinci fecr süresine kadar yeme, içme ve cinsel ilişkide bulunmak niyete ve oruca zarar uygulamaz. Bunun nedeni ise bu niyet ikinci fecirden itibaren başlayacak olan oruç ibadeti için yapılmıştır. Nitekim bu şekilde niyet eden kimse, herhangi bir sebeple, ikinci fecrin doğmasına kadar, bu niyetini geri alabilir.

3- Oruç tutup tutmayacağında tereddüt olması durumunda veya niyetin bir şarta bağlanması durumunda niyet gerçekleşmiş olmaz. Niyet, kesin azim ve karar demektir.

4- Ramazanda, ramazan orucundan başka oruç tutulamayacağı için, hangi oruca niyet edilirse edilsin ramazan orucu yerine geçer. Fakat, daha önceden oruç tutmayı adadığı belirli günde, başka vâcip bir oruca (meselâ; kefâret orucuna veya bir ramazan orucunun kazâsına) niyet ederek oruç tutacak olsa, ağırlık kazanan görüşe göre bu oruç, niyetlendiği vâcip oruç yerine geçer, belirli adak orucunu kazâ etmesi gerekir.

5- Hem kefârete hem de nâfileye niyet edilerek tutulan oruç, kefâret orucu yerine geçer; fakat hem kazâya hem de yemin kefâretine niyet edilerek tutulan oruç, her ikisi de vâciplik açısından eşdeğer olduğu için, hiçbirinin yerine geçmez, nâfile olur.

Sahurdayken yemek yemek ve su içme durumları da niyet yerine geçmektedir.

6- Tutulamamış ramazan oruçlarını kazâ ederken, bir belirleme yapmaksızın, “kazâsı gereken oruca” diye niyet edebileceği gibi, belirleme yaparak da niyet edebilir. Üzerinde çok sayıda kazâ borcu varsa "kazâsı gerekli ilk oruca" diyerek niyet edilebilir.

 

Tüm gelişmelerden ilk sen haberdar ol! Mobil uygulamamızı indir, gündemin nabzını beraber tutalım! Şimdi indir! >>> Android Uygulaması Linki - İOS Uygulaması LİNKİ

Güncel haberin kaynağı her yer de yanında! Haberport şimdi de Facebook’ta! Aramıza katılmayı unutma >>> Haberport Facebook Grubuna Katıl!


Son Güncelleme: 24.04.2020 16:27
Takip Et:
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.